Speenhoff (2)

Het eerste liedbundeltje van J.H. Speenhoff

Het eerste liedbundeltje van Koos Speenhoff werd uitgegeven door de Rotterdamse uitgever W.L. Brusse. De dichter-zanger voorzag zijn liedteksten zelf van tekeningen en karikaturen. Een bijzondere tekenstijl had Speenhoff wel, door zijn tijdgenoten niet altijd even gewaardeerd! Dat gold ook voor de inhoud van zijn liedteksten. Deze werden vooral in de behoudende provincies en streken minder op prijs gesteld, vooral vanuit religieus oogpunt bekeken.

Speenhoff (1)

Koos en Cesarine Speenhoff-Prinz met hun zoon Koos
(link afbeelding via Geheugenvannederland.nl)

J.H. Speenhoff (1869-1945)

Over Koos Speenhoff (en zijn familie) valt veel te vertellen, dat ga ik hier echter niet doen. Ik adviseer alleen maar: lees zijn biografie "Daar komen de schutters" of de ietwat kritischere biografie van theaterhistoricus Alex de Haas "'t was anders". Daarnaast is misschien de meest interessante aanbeveling: lees de liedteksten van Speenhoff! Of beluister deze daar waar geluidsopnames voor handen zijn. (CD's, YouTube).  De teksten van Speenhoff zijn destijds uitgegeven in de bekende bundeltjes. Deze zijn (antiquarisch) nog ruim te verkrijgen. Bij gelegenheid zal ik de bundels eens beschrijven.

Speenhoff schreef pakkende teksten met overwegende veel maatschappijkritische noten. Tot zijn repertoire behoren klassiekers zoals:

• Moeders brief (aan haar zoon die in de gevangenis zit)
• Het broekje van Jantje
• De schutterij
• Dorussie
• Er waren eens twee aardige mensen

Op YouTube staat een filmpje van het echtpaar Speenhoff-Prinz tijdens een optreden circa 1940. Zij zingen samen het liedje op de schutterij en Jantjes broekje. Beiden nog goed van stem is te horen dat zij het optreden nimmer verleerd zijn.